السيد محمد حسين الطهراني

189

نگرشى بر مقاله بسط و قبض تئوريك شريعت دكتر عبد الكريم سروش (فارسى)

مِنَ الْإِنْسِ يَعُوذُونَ بِرِجالٍ مِنَ الْجِنِّ فَزادُوهُمْ رَهَقاً * وَ أَنَّهُمْ ظَنُّوا كَما ظَنَنْتُمْ أَنْ لَنْ يَبْعَثَ اللَّهُ أَحَداً . « 1 » « و حقّاً ما ميپنداشتيم كه ابداً طائفه انسان و طائفه جنّ بر خداوند دروغ نميبندد . و اينطور بود كه مردانى از انسان به مردانى از جنّ پناهنده ميشدند ؛ و اين موجب مزيد طغيان و تعدّى جنّيان ميشد ، و يا موجب مزيد طغيان و تعدّى انسانها ميشد . و آن طائفهء جنّ هم مانند شما انسانها اينطور بودند كه ميپنداشتند : خداوند كسى را مبعوث نميكند و قيامتى بر پا نميشود . » وَ أَنَّا لَمَسْنَا السَّماءَ فَوَجَدْناها مُلِئَتْ حَرَساً شَدِيداً وَ شُهُباً * وَ أَنَّا كُنَّا نَقْعُدُ مِنْها مَقاعِدَ لِلسَّمْعِ فَمَنْ يَسْتَمِعِ الْآنَ يَجِدْ لَهُ شِهاباً رَصَداً * وَ أَنَّا لا نَدْرِي أَ شَرٌّ أُرِيدَ بِمَنْ فِي الْأَرْضِ أَمْ أَرادَ بِهِمْ رَبُّهُمْ رَشَداً . « 2 » « و طوائف جنّ گفتند : ما بر آسمان بالا رفتيم و به آن تماس حاصل كرديم ( تا خبرى را دزديده و با استراق سمع از آن مطّلع گرديم ) و ليكن آن را يافتيم كه سرشار و مملوّ از فرشتگان نگهبان و تيرهاى شهاب آتش افروز است . و ما پيش از نزول قرآن اينطور بوديم كه در كمين ربودن سخنان آسمانى و اسرار وحى بطور استراق سمع مينشستيم ؛ و اينك هر كس بخواهد از اسرار وحى چيزى را دزديده و به استراق سمع در ربايد ، تير شهاب آتش افروز در كمين وى به انتظار است . و بالاخره ما نميدانيم كه آيا درباره كسانى كه در روى زمين زندگى مينمايند ، شرّ و سوء عاقبت إراده شده است و يا آنكه پروردگارشان راجع به آنها خير و صلاح و رشد و ارتقاء را خواسته است » ؟ آيات قرآن راجع به اسلام و كفر جنّيان وَ أَنَّا مِنَّا الصَّالِحُونَ وَ مِنَّا دُونَ ذلِكَ كُنَّا طَرائِقَ قِدَداً * وَ أَنَّا ظَنَنَّا أَنْ لَنْ نُعْجِزَ اللَّهَ فِي الْأَرْضِ وَ لَنْ نُعْجِزَهُ هَرَباً * وَ أَنَّا لَمَّا سَمِعْنَا الْهُدى آمَنَّا

--> ( 1 ) آيات 5 تا 7 ، از سوره 72 : الجنّ ( 2 ) آيات 8 تا 10 ، از سوره 72 : الجنّ